Η κατασκευή μιας επαγγελματικής ιστοσελίδας ξεκινά συχνά με ερωτήσεις σχετικά με τα χρώματα, τις εικόνες, το μενού και τη διάταξη της αρχικής σελίδας. Πριν ληφθούν αυτές οι αποφάσεις, όμως, χρειάζεται να έχει αποσαφηνιστεί κάτι πιο βασικό: ποια είναι η ταυτότητα της επιχείρησης και πώς θέλει να παρουσιάζεται στο κοινό της.
Το web design και το branding συνδέονται στενά, αλλά δεν είναι το ίδιο πράγμα. Το branding καθορίζει την προσωπικότητα, τη θέση και τα βασικά χαρακτηριστικά μιας επιχείρησης. Το web design μεταφέρει αυτή την ταυτότητα στο ψηφιακό περιβάλλον και τη μετατρέπει σε μια λειτουργική εμπειρία για τον επισκέπτη.
Όταν ξεκινά πρώτα η κατασκευή της ιστοσελίδας χωρίς ξεκάθαρη ταυτότητα, πολλές σχεδιαστικές αποφάσεις βασίζονται σε προσωπικές προτιμήσεις, σε έτοιμα πρότυπα ή σε προσωρινές επιλογές. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι όμορφο, αλλά να μην εκφράζει πραγματικά την επιχείρηση.
Το branding δεν περιορίζεται στο λογότυπο
Πολλές επιχειρήσεις θεωρούν ότι έχουν ολοκληρώσει το branding τους επειδή διαθέτουν ένα λογότυπο. Το λογότυπο είναι σημαντικό, αλλά αποτελεί μόνο ένα μέρος της συνολικής ταυτότητας.
Το branding μπορεί να περιλαμβάνει:
- τη θέση της επιχείρησης στην αγορά,
- το κοινό στο οποίο απευθύνεται,
- τις αξίες της,
- την προσωπικότητά της,
- το βασικό της μήνυμα,
- τη λεκτική επικοινωνία,
- το λογότυπο,
- τη χρωματική παλέτα,
- τις γραμματοσειρές,
- το φωτογραφικό ύφος,
- τον τρόπο παρουσίασης των υπηρεσιών ή των προϊόντων.
Αυτά τα στοιχεία καθορίζουν την εικόνα που θα μεταφέρει η ιστοσελίδα. Χωρίς αυτά, ο σχεδιαστής καλείται ουσιαστικά να δημιουργήσει την ταυτότητα την ίδια στιγμή που κατασκευάζει τις σελίδες.
Η ιστοσελίδα δεν δημιουργεί από μόνη της τη στρατηγική
Μια ιστοσελίδα μπορεί να παρουσιάσει σωστά μια επιχείρηση, αλλά δεν μπορεί να απαντήσει αυτόματα σε ερωτήματα που δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί.
Πριν ξεκινήσει ο σχεδιασμός, χρειάζεται να γνωρίζουμε:
- ποια ανάγκη καλύπτει η επιχείρηση,
- σε τι διαφέρει από τους ανταγωνιστές της,
- ποιο είναι το βασικό της κοινό,
- ποιο είναι το επιθυμητό επίπεδο τιμών,
- ποια συναισθήματα θέλει να δημιουργεί,
- ποια υπηρεσία ή προϊόν αποτελεί προτεραιότητα,
- ποια ενέργεια θέλουμε να πραγματοποιεί ο επισκέπτης.
Αν δεν υπάρχουν σαφείς απαντήσεις, η ιστοσελίδα μπορεί να γεμίσει με γενικές εκφράσεις και ενότητες που δεν οδηγούν σε συγκεκριμένο στόχο.
Η κατανόηση του κοινού επηρεάζει τον σχεδιασμό
Το κοινό δεν επηρεάζει μόνο τα κείμενα. Επηρεάζει και ολόκληρη την εμπειρία της ιστοσελίδας.
Μια επιχείρηση που απευθύνεται σε μεγάλες εταιρείες μπορεί να χρειάζεται διαφορετική αισθητική και δομή από μια επιχείρηση που προσφέρει υπηρεσίες σε ιδιώτες. Αντίστοιχα, ένα premium brand χρειάζεται διαφορετικό τρόπο παρουσίασης από μια επιχείρηση που βασίζεται κυρίως στην οικονομική τιμή και στη γρήγορη εξυπηρέτηση.
Η γνώση του κοινού επηρεάζει:
- το ύφος των χρωμάτων,
- το μέγεθος και το είδος των γραμματοσειρών,
- τον τρόπο παρουσίασης των τιμών,
- τη χρήση φωτογραφιών ή γραφικών,
- την έκταση των κειμένων,
- τη δομή του μενού,
- το ύφος των κουμπιών,
- τις πληροφορίες που εμφανίζονται πρώτες.
Ο σχεδιασμός αποκτά πραγματική κατεύθυνση όταν γνωρίζουμε ποιος θα χρησιμοποιεί την ιστοσελίδα και τι χρειάζεται να βρει.
Η τοποθέτηση στην αγορά καθορίζει την εικόνα
Δύο επιχειρήσεις μπορεί να προσφέρουν την ίδια υπηρεσία, αλλά να θέλουν να παρουσιάζονται με εντελώς διαφορετικό τρόπο.
Η μία μπορεί να δίνει έμφαση:
- στην προσωπική συνεργασία,
- στην προσιτή τιμή,
- στην ταχύτητα,
- στην τεχνική εξειδίκευση,
- στην πολυτέλεια,
- στην καινοτομία,
- στην πολυετή εμπειρία.
Η ιστοσελίδα πρέπει να αποτυπώνει αυτή τη διαφορά με σαφήνεια. Αν χρησιμοποιηθεί ένα γενικό πρότυπο χωρίς προσαρμογή, υπάρχει κίνδυνος η επιχείρηση να μοιάζει με πολλές άλλες του ίδιου κλάδου.
Το branding δίνει στον σχεδιασμό ένα συγκεκριμένο πλαίσιο και μειώνει τις τυχαίες αισθητικές αποφάσεις.
Τα χρώματα χρειάζονται συγκεκριμένη λογική
Η επιλογή χρωμάτων δεν πρέπει να γίνεται μόνο με βάση το ποιο χρώμα αρέσει περισσότερο στον ιδιοκτήτη της επιχείρησης.
Μια ολοκληρωμένη χρωματική παλέτα συνήθως περιλαμβάνει:
- ένα βασικό χρώμα,
- ένα δευτερεύον χρώμα,
- ένα χρώμα έμφασης,
- ουδέτερες αποχρώσεις,
- οδηγίες για τη σωστή χρήση τους.
Στην ιστοσελίδα, τα χρώματα πρέπει να δημιουργούν οπτική ιεραρχία. Το βασικό κουμπί επικοινωνίας χρειάζεται να ξεχωρίζει, οι τίτλοι να είναι ευανάγνωστοι και τα φόντα να υποστηρίζουν το περιεχόμενο.
Αν η παλέτα αλλάζει κατά τη διάρκεια της κατασκευής, μπορεί να χρειαστούν επαναλαμβανόμενες διορθώσεις σε κουμπιά, ενότητες, εικόνες και γραφικά.
Οι γραμματοσειρές αποτελούν μέρος της προσωπικότητας
Η τυπογραφία επηρεάζει σημαντικά τον χαρακτήρα μιας ιστοσελίδας. Μπορεί να δημιουργήσει την αίσθηση του σύγχρονου, του παραδοσιακού, του πολυτελούς, του τεχνικού ή του φιλικού.
Η σωστή επιλογή πρέπει να εξασφαλίζει:
- συνέπεια με την ταυτότητα,
- ευανάγνωστο κείμενο,
- σωστή εμφάνιση στα ελληνικά,
- γρήγορη φόρτωση,
- καθαρή ιεραρχία τίτλων και παραγράφων,
- καλή λειτουργία σε κινητό.
Οι υπερβολικά διακοσμητικές γραμματοσειρές μπορεί να είναι κατάλληλες για έναν τίτλο ή μια ειδική λεπτομέρεια, αλλά όχι για μεγάλα κείμενα και πρακτικές πληροφορίες.
Το φωτογραφικό ύφος πρέπει να είναι ενιαίο
Οι φωτογραφίες καταλαμβάνουν μεγάλο μέρος μιας σύγχρονης ιστοσελίδας και επηρεάζουν άμεσα την πρώτη εντύπωση.
Πριν επιλεγούν εικόνες, χρειάζεται να αποφασιστεί αν το brand θα χρησιμοποιεί:
- επαγγελματικές φωτογραφίες της ομάδας,
- εικόνες πραγματικών έργων,
- φωτογραφίες προϊόντων,
- αφαιρετικά γραφικά,
- τρισδιάστατα στοιχεία,
- illustrations,
- φωτογραφίες με συγκεκριμένη χρωματική επεξεργασία.
Η ανάμειξη πολλών διαφορετικών φωτογραφικών στιλ μπορεί να κάνει την ιστοσελίδα να φαίνεται ασύνδετη.
Όταν το ύφος έχει καθοριστεί από πριν, οι εικόνες μπορούν να επιλέγονται ή να δημιουργούνται με κοινή κατεύθυνση και να υποστηρίζουν τη συνολική αφήγηση.
Η λεκτική ταυτότητα επηρεάζει τα κείμενα
Μια ιστοσελίδα επικοινωνεί τόσο μέσα από την εικόνα όσο και μέσα από τις λέξεις.
Ο τρόπος γραφής μπορεί να είναι:
- άμεσος,
- επαγγελματικός,
- τεχνικός,
- φιλικός,
- συμβουλευτικός,
- δημιουργικός,
- δυναμικός.
Το ύφος πρέπει να είναι συνεπές στην αρχική σελίδα, στις υπηρεσίες, στα κουμπιά, στις φόρμες και στα ενημερωτικά μηνύματα.
Αν οι τίτλοι είναι πολύ δημιουργικοί αλλά οι υπόλοιπες σελίδες υπερβολικά τυπικές, η εμπειρία μπορεί να μοιάζει ασύνδετη. Η λεκτική ταυτότητα βοηθά να υπάρχει η ίδια προσωπικότητα σε ολόκληρη την ιστοσελίδα.
Το branding επηρεάζει τη δομή των σελίδων
Η ταυτότητα δεν αφορά μόνο την εμφάνιση. Επηρεάζει και το ποιες πληροφορίες πρέπει να προβληθούν περισσότερο.
Για παράδειγμα, μια επιχείρηση που βασίζεται στην προσωπική συνεργασία μπορεί να χρειάζεται:
- εμφανή παρουσίαση του ιδρυτή,
- αναλυτική περιγραφή της διαδικασίας,
- πραγματικές φωτογραφίες,
- άμεσους τρόπους επικοινωνίας.
Μια εταιρεία που δίνει έμφαση στην τεχνική εξειδίκευση μπορεί να χρειάζεται:
- αναλυτικές υπηρεσίες,
- πιστοποιήσεις,
- τεχνικές δυνατότητες,
- case studies,
- αποδείξεις εμπειρίας.
Η δομή γίνεται πιο αποτελεσματική όταν βασίζεται στη στρατηγική της επιχείρησης και όχι σε μια έτοιμη σειρά ενοτήτων.
Τι συμβαίνει όταν ξεκινά πρώτα το web design
Όταν η ιστοσελίδα σχεδιάζεται πριν ολοκληρωθεί η ταυτότητα, συχνά εμφανίζονται προβλήματα όπως:
- συνεχείς αλλαγές χρωμάτων,
- αντικατάσταση γραμματοσειρών,
- διαφορετικά λογότυπα σε κάθε αρχείο,
- ασύνδετες φωτογραφίες,
- γενικά κείμενα,
- αβεβαιότητα για το ύφος,
- επανασχεδιασμός των ίδιων ενοτήτων,
- καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση.
Οι διορθώσεις αυτές δεν αφορούν απαραίτητα την ποιότητα της κατασκευής. Προκύπτουν επειδή δεν υπήρχε εξαρχής μια κοινή κατεύθυνση.
Ακόμη και αν η ιστοσελίδα ολοκληρωθεί, μπορεί να χρειαστεί σύντομα redesign όταν η επιχείρηση οργανώσει αργότερα την ταυτότητά της.
Η σημασία μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής
Το branding χρειάζεται να δημιουργεί ένα πρακτικό σύστημα που μπορεί να εφαρμοστεί στην ιστοσελίδα, στα κοινωνικά δίκτυα, στις παρουσιάσεις και στο έντυπο υλικό.
Μια ολοκληρωμένη στρατηγική branding μπορεί να καθορίσει τα βασικά οπτικά και λεκτικά στοιχεία πριν ξεκινήσει ο σχεδιασμός, ώστε η ιστοσελίδα να βασίζεται σε πραγματικές αποφάσεις και όχι σε προσωρινές αισθητικές επιλογές.
Η στρατηγική μπορεί να περιλαμβάνει:
- το positioning,
- το κοινό,
- τις αξίες,
- το βασικό μήνυμα,
- τη χρήση του λογοτύπου,
- τη χρωματική παλέτα,
- την τυπογραφία,
- το φωτογραφικό ύφος,
- τον τόνο επικοινωνίας,
- παραδείγματα εφαρμογής.
Δεν χρειάζεται κάθε μικρή επιχείρηση ένα μεγάλο και πολύπλοκο brand manual. Χρειάζεται, όμως, μια επαρκώς ξεκάθαρη βάση ώστε όλοι οι συνεργάτες να ακολουθούν την ίδια κατεύθυνση.
Branding και web design πρέπει να συνεργάζονται
Παρόλο που το branding είναι προτιμότερο να προηγείται, η διαδικασία δεν χρειάζεται να είναι απολύτως απομονωμένη από το web design.
Η συνεργασία μεταξύ branding και κατασκευής ιστοσελίδας βοηθά να επιβεβαιωθεί ότι:
- τα χρώματα λειτουργούν σωστά σε οθόνες,
- οι γραμματοσειρές είναι ευανάγνωστες,
- το λογότυπο διαθέτει κατάλληλες εκδοχές,
- η οπτική ταυτότητα προσαρμόζεται στο κινητό,
- τα γραφικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε διαφορετικές διαστάσεις,
- το ύφος υποστηρίζει τις πραγματικές ανάγκες της ιστοσελίδας.
Ένα λογότυπο, για παράδειγμα, χρειάζεται οριζόντια ή πιο συμπαγή έκδοση για το header. Η χρωματική παλέτα πρέπει επίσης να διαθέτει αρκετή αντίθεση για κείμενα και κουμπιά.
Η επικοινωνία μεταξύ των δύο διαδικασιών περιορίζει τα προβλήματα και δημιουργεί πιο ολοκληρωμένο αποτέλεσμα.
Πότε μπορούν να γίνουν παράλληλα
Υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες η επιχείρηση χρειάζεται νέο branding και νέα ιστοσελίδα ταυτόχρονα.
Τότε η διαδικασία μπορεί να οργανωθεί σε διαδοχικά στάδια:
- Κατανόηση της επιχείρησης και των στόχων.
- Καθορισμός positioning και κοινού.
- Δημιουργία της βασικής οπτικής ταυτότητας.
- Οργάνωση της δομής της ιστοσελίδας.
- Σχεδιασμός των βασικών σελίδων.
- Προσαρμογή και ολοκλήρωση των εφαρμογών του brand.
- Ανάπτυξη και τεχνικός έλεγχος.
Με αυτόν τον τρόπο, τα δύο έργα εξελίσσονται μαζί χωρίς να ξεκινά το web design πριν ληφθούν οι απαραίτητες βασικές αποφάσεις.
Τι πρέπει να έχει προετοιμαστεί πριν ξεκινήσει η ιστοσελίδα
Πριν δοθεί η τελική έγκριση για τον σχεδιασμό, είναι χρήσιμο να υπάρχουν:
- το λογότυπο σε σωστή μορφή,
- οι βασικές χρωματικές επιλογές,
- οι γραμματοσειρές,
- η περιγραφή του κοινού,
- το βασικό μήνυμα,
- οι βασικές υπηρεσίες ή κατηγορίες προϊόντων,
- το επιθυμητό ύφος επικοινωνίας,
- δείγματα φωτογραφικού ή γραφιστικού ύφους.
Δεν χρειάζεται να είναι ολοκληρωμένο κάθε κείμενο ή κάθε εικόνα. Χρειάζεται, όμως, να υπάρχει αρκετή σαφήνεια ώστε ο σχεδιασμός να ξεκινήσει με σταθερή κατεύθυνση.
Μια πιο συνεπής ψηφιακή παρουσία
Η ιστοσελίδα είναι ένα από τα σημαντικότερα σημεία επαφής ανάμεσα σε μια επιχείρηση και το κοινό της. Για αυτό πρέπει να αποτελεί φυσική συνέχεια της συνολικής της ταυτότητας.
Όταν το branding προηγείται:
- οι σχεδιαστικές αποφάσεις γίνονται πιο γρήγορα,
- η εικόνα είναι περισσότερο συνεπής,
- τα κείμενα έχουν ξεκάθαρο ύφος,
- η δομή βασίζεται στις πραγματικές προτεραιότητες,
- οι μελλοντικές εφαρμογές είναι ευκολότερες,
- μειώνεται η ανάγκη πρόωρου redesign.
Το web design μπορεί τότε να επικεντρωθεί στον πραγματικό του ρόλο: να μετατρέψει την ταυτότητα και τη στρατηγική της επιχείρησης σε μια λειτουργική, ευχάριστη και αποτελεσματική ψηφιακή εμπειρία.